Xin gửi lời chào
lời chúc sự khỏe mạnh thật tâm nhất với tất cả tới bạn, các người yêu thích về
âm thanh. Do cũng có sở thích là suy ngẫm đồ âm thanh nên trong bài viết này
mình có bài viết hướng dẫn về tổng quan về loa bằng tri thức hạn chế của minh.
hi vọng bài viết có thể tích trữ thêm nhiều kinh nghiệm và có nhiều ích lợi cho
những bạn đọc
CƠ BẢN VỀ CỦ LOA ĐIỆN
ĐỘNG
một chia sẻ :
Chào
một số bạn: trong dàn thiết bị nghe
nhìn có thể loa và micro là bộ phận kém phát triển nhất . ra
đời từ hơn 100 năm qua thật sự nó chẳng có thay mới gì đang kể. Nó gần như là 1
huyền thoại, mọi người nói về nó rất nhiều nhưng kết quả thường hay rất mông
lung.
Loa có thực sự vất vả đến vậy không? Câu trả lời
của mình là nó bao gồm nhiều cái rất đơn điệu , nhưng vì quá nhiều nên thực sự
tìm ra Đáp án cho đây thật sự là vô cùng quá khó.
Trên
thế giới một số công ty thật sự có thể thiết kế ra nó rất ít( thiết kế chứ không
phải sản xuất ứng dụng). đa số những cty này nằm ở những nước Bắc Âu nơi mà
ngành khoa học có nhiều điều kiện để phát triển như Scanpeak, Seas. những ngành
khoa học để phát triển một củ
loa theo mình ít nhất
là 3 ngành gồm : Điện từ trường; âm học; cơ học vật liệu. & cả tâm lý học
nữa( trường hợp có điều kiện mình sẽ nói rõ hơn).
Loa thực sự rất tệ, Chắc ít có thiết bị nào có
thể tệ hơn nó được lý do vì đâu vậy.
Củ
loa hay còn được xem là
Transducer (bộ chuyển đổi năng lượng).
Nó
chuyển từ nguồn tín hiệu điện (từ máy khuếch đại) thành chuyển động cơ (cuộn dây
động voice coil) sau đó thông 1 màng bức xạ (màng loa cone) thay đổi áp suất không khí tạo nên
âm thanh. những thiết bị
tệ về hiệu suất như bình acqui (Điện↔Hoá) hay tấm Pin mặt trời (Quang↔Điện) cũng
tốt hơn nó gấp nhiều lần vì nó phải qua trung gian là cơ học (Điện-Cơ-Âm).
Giả
dụ 1 cái loa có độ nhạy là 95dB( hiệu suất rất cao đó),
đưa vào đó 100W điện ta thu được khoảng 3W âm
thanh, 97W phần còn lại chỉ nhằm để nhún nhảy màng
loa và đốt nóng cuộn
chuyển động thôi, quá hao phí.! hầu hết một số loa có hiệu suất khoảng 1 % thôi
đó các bạn.
Với một bộ phận có cấu tạo chán
như vậy nhưng chúng ta buộc phải dùng vì Thời điểm này chưa ai nghĩ ra cách nào
hay hơn cả, chắc phải 50 năm nữa, có khả năng lúc đó ta có cách nào đó thay mới
trực tiếp áp suất không khí từ điện mà không cần phải hệ cơ học nào hết.
nghe
nản quá ! không muốn tìm hiểu về nó nữa! Nhưng có thể vì tình yêu âm nhạc (ai mà
không yêu nó chứ) mà một số kỹ sư vẫn miệt mài nghiên cứu & cho ra những sản
phẩm lấy hết hồn vía chúng ta chỉ từ một % nhỏ nhoi đó. Dám chắc 100% các kỹ
sư
thiết kế
loa toa pc-658r mê nhạc thích
lắm. Họ sử dụng khoa học phục vụ cho nghệ thuật, tôi coi họ như thánh sống vậy
rất đáng quí trọng. Hiểu thêm 1 chút về
loa tôi biết có giúp chút gì cho việc nghe hát
không, hay có thể Diy 1 cái
loa cho riêng mình không? Nhưng bởi vì tài liệu
về
loa ở Việt Nam quá ít và cả triệu câu hỏi ở trên
diễn đàn nên rất hi vọng bài viết này sẽ gíup một ít cho các bạn.
Loa sc-630 toa không thuộc về một số chuyên gia nó là của
mọi thứ mọi người yêu âm nhạc, tôi nghĩ là vậy.
2. Cấu tạo củ loa:
2.Chức năng
của những thành phần:
a. Frame (Khung sườn
loa):
dùng
để gắn các thành phần, loại cao cấp thì bằng nhôm đúc, thường thì bằng sắt dập
đôi khi còn được làm từ nhựa. đối với những loa
bổng & một số loa
trung khung sườn thường kín (bít luôn đằng sau) khung sườn cũng là chổ cho những
hãng thi thố tài năng , như loa bổng của B&W khung sườn phía sau làm
bằng thủy tinh có hình dạng vỏ ốc giúp triệt tiêu hoàn toàn âm
thanh từ phía sau
màng loa. Khung sườn loa cho biết loa đó cấp cao cỡ nào còn về âm
thanh không ảnh hưởng
nhiều lắm chỉ mong nó đừng có bề mặt quá lớn gây phản xạ trực tiếp lại màng
loa.
b. Surround, edge (viền nhún):
một
số loa ngày xưa thì hay cùng chất liệu giấy ép
với phần màng loa hoặc vải (xếp gấp lại) với loại này thì viền tương đối cứng và
ảnh hưởng trực kế tiếp thông số kỹ thuật của loa, loại viền này nếu bị móp
nên dán lại, không nên cắt ra làm lại bằng viền cao su mút thông thường. thời
gian gần đây khuynh hướng làm viền nhún càng mềm dẻo và bền là được, với dòng
này chẳng may bị rách bạn có thể thay thế mà không tác động nhiều đến chất lượng
cao (do độ cứng không đáng kể). Viền loa không phát ra âm thanh nó chỉ có vai trò giữ kín hơi & độ mềm
dẻo. Mặc dù thế nếu thay thế không đúng loại âm
thanh sẽ rất không
giống nhau . Nhìn vào viền loa nếu có kinh nghiệm bạn có khả năng nhận
biết loa âm
thanh như nào sử dụng
vào việc gì Giả dụ như viền gân vải có thể dùng loa trầm hoặc trung trầm, viền
mút mềm đa phần dùng làm loa
trầm, viền cao su dày nên chỉ dùng cho Sub điện.
c. Spider, Damper (màng nhện):
Là
bộ phận vô cùng quan trọng và lao động nặng nhọc nhất trong củ
loa, khi đưa tín hiệu điện vào,loa di chuyển nhưng phải luôn quay về vị trí cân bằng để
thực hiện cho những nguồn tín hiệu theo sau. Nó hoạt động như 1 cái lò xo, độ
cứng của nó tuỳ vào ý đồ nhà thiết kế, ngoài ra nó còn giúp cho cuộn dây hoạt
động đúng tâm. Độ động của củ
loa phụ thuộc rất lớn
vào độ nảy của màng nhện(lò xo) này. Màng nhện cấu tạo với hình dạng( các nếp
gấp) không giống nhau , vật liệu khác nhau sẽ cho âm thanh khác nhau . Việc sản
xuất màng nhện tương tự như luyện thép, phải sử lý keo và thời điểm hấp nhiệt để
đạt được độ cứng độ dẻo ước muốn . Loa nếu dùng quá lâu, sức mạnh quá lớn sẽ làm
lão hoá (mỏi) màng nhện khiến âm thanh không thể còn rõ nét & ầm ì . Màng
nhện quyết định chất lượng củ
loa về độ bền âm thanh theo thời điểm . Màng nhện bị hưu sẽ là một
tai hoạ nếu bạn không có khả năng tìm được đúng loại. những loa cao
cấp yêu cầu phải có
thời gian chạy rà chính là một phần tôi luyện cho màng nhện được hoạt động tối
ưu.
Magnet
(nam châm):
thường
có 3 loại Alnocol, Ferrite, neodymium:
Alnicol: là vật liệu dùng trong các loa ngày xưa (1940-1965), phía dưới đây là loại
có từ trường rất mạnh thời điểm này ít còn được sử dụng do rất mắc, loại này tuy
tốt tuy nhiên nếu hoạt động thường xuyên ở công suất cao sẽ dẫn tới sự truyền
nhiệt độ từ cuộn dây vào nam châm làm cho nó giảm lực và không tự hồi phục, loại
ferrite khi nguội lại có thể tự phục hồi từ trường.
Để
vòng dây hoạt động tối ưu nó cần được đặt trong 1 miền từ trường cao, miền này
chính nó là khe từ nhỏ hẹp chỉ vài mm. Để gom thông lượng từ trường tại đây mọi
người dùng các miếng sắt dẫn từ. kết hợp với thanh nam châm gọi chung là từ
mạch.
Cấu
tạo mạch từ (gồm nam châm và những miếng sắt dẫn từ) của nam châm alnicol
(thường là mạch nội từ) tốt về âm thanh hơn so với cấu trúc mạch từ ferrite do có ít
khoảng trống trong mạch khi hệ dao động ít gây ra tạp âm.
Ferrtie:
có lực từ yếu hơn alnicol ( cùng khối lượng)là loại sử dụng thường gặp nhất nó
rẻ và khó bị khử từ thời điểm hoạt động ở sức mạnh cao. Thường mạch từ của
Ferrite là loại từ ngoại.
Neodymium: Là sự
phối hợp một số điểm mạnh của 2 loại trên, từ mạnh và khó bị khử từ. Ngoài ra do
nhỏ nó còn được dùng trong những loa xe hơi, micro v.v. thời gian gần đây do giá
thành đã giảm khá nhiều các hãngloa danh
tiếng cũng đã chế tạo
cực nhiều loa sử dụng vật liệu này.
Vật liệu
từ không ảnh hưởng đến chất lượng âm thanh, nam châm ferrite cũng cho lực từ
mạnh nhưng sẽ cồng kềnh, các vật liệu từ mạnh do nhỏ gọn sẽ nhận được cấu trúc
mạch từ tối ưu hơn cho âm
thanh.
Nam
châm là loại vật liệu nhất là nó có thể bị khử từ khi nhiệt độ quá cao, nếu bị
làm rớt cấu trúc của nó cũng thay mới , nó không như cục sắt thường thì đâu.
Nếu
cần sử dụng âm thanh sức
mạnh lớn (loa sân
khấu), bạn cần chọn lựa củ
loa có vòng ổn định
từ (bằng nhôm hay đồng) trên Top plate hoặc miếng chụp trên pole Piece. Nó có
tác dụng giảm bớt dòng điện xoáy bảo đảm loa hoạt
động liên tục ở sức
mạnh cao.
Cuộn
dây động (Voice coil):
Cấu
tạo bao gồm lõi (bobin) là ống hình trụ dùng quấn dây lên đó, nó được đặt trong
khe hở từ, các loa cao
cấp khe từ này rất
khít với cuộn dây động vì dưới đây là nơi tập trung năng lượng từ. từ khe càng
bé mật độ từ càng lớn. những loa bình thường thì để cho an toàn khe từ có khả năng rộng hơn
đôi chút tuỳ vào chất lượng cao .
lõi
quấn dây phải làm bằng chất liệu không từ, phải nhẹ, phải cứng chắc và phải chịu
được nhiệt độ cao đôi khi lên tới 250 độ C. Hiện giờ đa số sử dụng Nhôm làm lõi
vì nó có công suất chịu đựng cao và rẻ tiền, loại nữa là giấy cũng vô cùng tốt
nhưng công suất
kém hơn. Loại cao
cấp thì có Nomex. Cuộn dây làm bằng vật liệu khác nhau sẽ cho thông số củ loa khác nhau , còn về
mặt âm
thanh chỉ trừ loại
bằng Nhôm tuy có công suất cao nhưng âm thanh thì có đôi chút vấn đề, bởi tần số
gom lại của vật liệu này nằm trong ngưỡng nghe.
Dây
quấn:
loại
thường gặp là dây tròn, không chỉ vậy còn có dây vuông và dây bầu dục. bởi độ
trống của loại dây tròn khá lớn điều này gia tăng khối lượng, những loại kia thì
tối ưu hơn. riêng đối với loa Đây là điều quan trọng . Vấn đề dùng dây
vuông chỉ là thời điểm , do nó tiết kiệm tới hơn 20%. Trong thời buổi cái gì
cũng đắt trước sau gì những cục chiết áp cũng cần phải dùng dây vuông thôi.
Dây
quấn hay gặp nhất là đồng, bằng nhôm phủ đồng bên ngoài , loại bằng nhôm thì có
khối luợng nhẹ nhưng khó hàn và điện trở riêng cũng cao hơn đồng, loại bằng bạc
thì quá tốt rồi nhưng cũng khó gắn kết và mắc nữa.
Thành
phần keo trong cuộn dây động là quan trọng nhất, keo cũng cần phải nhẹ, phải
chịu nhiệt độ cao phải chắc nữa. đa số keo trong dưới đây là loại đặc dụng khó
kiếm ở Việt Nam.
Cuộn dây động làm việc theo 2
dạng thông dụng nhất: loại có cuộn dây lú ra ngoài ( Overhung Voice Coil) &
loại nằm hoàn toàn trong khe từ ( Underhung Voice Coil):
hầu
hết những loa sử dụng kiểu cuộn dây nằm tràn ra ngoài
(overhung voice coil) do nó giảm được rất nhiều nhiệt năng dẫn đến tăng sức mạnh
. Loại nằm hoàn toàn trong khe từ được sử dụng trong những loa sức mạnh
trung bình nhưng độ
chân thực rất cao đặc tính kiểm soát vô cùng tốt & tuyến tính trong giới hạn
công suất . Nhìn sơ qua các bạn đã thấy sự mắc tiền của nó, ngoài vật liệu nhiều
hơn các tính chất của vật liệu cũng nhu cầu rất khắt khe. Nó phải mắc gấp 3,4
lần loại bình thường thì . kỹ thuật thường dùng trong một số loa bổng & một số loa dòng Ultra Hiend.
Ngoài
ra còn có loại voice coil dạng kéo đẩy với 2 miếng sắt dẫn, nhằm triệt tiêu độ
méo,
loại có 2 cuộn dây riêng biệt sử dụng cho
loa Sub Stereo.
Số
lớp dây quấn thông thường là 2 hoặc 4, số tầng này dựa vào ý đồ thông số kỹ
thuật mà người kỹ sư ước muốn , dây lớn dây nhỏ cũng vậy. Không nên làm rộng khe
từ để quấn dây to, hay quấn đa lớp hơn, vì khối lượng của voice coil phải tương
ứng với mật độ từ trong khe. Khi quấn dây to hay nhiều lớp khối lượng tăng mà
năng lượng từ không đủ sẽ dẫn đến giảm hiệu suất, bởi vậy âm thanh sẽ bé hơn đặc biệt ở dãi tần cao, gây lầm
lẫn là tăng
âm trầm.Do hiệu suất
giảm nên cuộn dây sẽ nóng lên không tốt cho loa & cả máy khuếch đại.
Cuộn
dây bị cháy có thể quấn lại được, chất lượng tuỳ thuộc vào mức độ tinh xảo tay
nghề ( cái này thì Việt Nam mình rất khéo), chỉ cần dùng đúng keo chất lượng thì
có thể thấy rằng là đảm bảo , vì đa số một số công đoạn ráp loa đều làm bằng tay cả.
Sẵn
tiện đây nói thêm về râu loa ( tisel wire), việc cuộn dây này phải thật
nhanh & chính xác thời gian tối đa là 3 giây cho một mối hàn (càng nhanh
càng tốt), nhất là dây nối từ cuộn dây động tới râu. nguyên do để lâu dây đồng
sẽ cháy giòn khi hoạt động bị gãy thì rất đáng tiếc . một số bạn diy loa nếu gắn
socket thì không sao, nếu hàn trực tiếp lên đó cũng lưu ý điều này .
Màng loa (cone paper) :
bắt
buộc phải hình dung khi chưa gắn màng
loa vào bạn đưa tín
hiệu nhạc vào, loa nhún nhảy như là động cơ bình thường, nó sẽ không phát ra âm
thanh. Muốn có âm
thanh bạn nên thay
mới áp suất không khí bằng phương pháp gắn vào đó 1 màng loa Đây là cái độc nhất
phát ra âm thanh mà chúng ta có thể nghe được, những phần trước đó được hiểu như
bộ lái điều khiển bằng tín hiệu điện. Nói nôm na sự truyền động từ cuộn dây
giống như cái dùi của một anh đánh trống và anh này được điều khiển bằng tín
hiệu điện vậy thôi. bởi vậy thì màng trống( màng loa) bằng vật liệu nào sẽ cho
ra âm thanh kiểu đó, trống da nghe khác trống nilon chứ. Để thiết kế một củ
loa khi chưa có
màng loa một số chương trình máy vi tính ngày nay dễ
dàng thực hiện được bằng phương pháp dịch ngược một số thông số đòi hỏi . Lý
thuyết thiết kế ở phía dưới đây là điện ,từ & cơ học.
có
khả năng bạn nghe ở đâu đó loa này có âm
thanh là trung thực ,
là chính xác. điều này làm tôi nhớ lại một Bác nào đó trên diễn đàn hình như là
Bác Via @ không có cái loa nào nghe tuyệt vời hơn cây ghita 200 ngàn của tui,
& bản thân tôi cũng thấy vậy. Cứ nghĩ tới cái dùi đánh vào cái trống làm tôi
rất nản vì màng loa bây giờ là một nhạc cụ rồi.
Để
làm được một nhạc cụ quan trọng nhất là nó phải nghe thấy hay (cái này có trời
mới biết sao nó hay) Giả dụ như có cây violon của ông nào đó bên Ý hay nhất thế
gian ai cũng đồng ý & những cây Violon khác muốn chiếm ngôi thì cứ tới đó mà
thi thố. Mỗi một nhạc cụ đã có tuổi thọ hàng nghìn năm, tiến trình đó một số
nghệ nhân các bước hoàn thành nó và tới giờ cũng vậy, làm nhạc cụ hay không phải
là chuyện dễ dàng gì.
các
bạn nói làm sao loa là 1 nhạc cụ được chứ nó là 1 bộ phận điện
tử rõ ràng mà, nếu màng
loa có khối lương
bằng không( là không có khả năng ) thời điểm đó nó sẽ không còn có khối lương
riêng không có tần số riêng cũng như không có âm sắc lúc đó nguồn tín hiệu như
thế nào nó sẽ phát y như vậy, tiếc là không như vậy, đừng khóc cho tôi(loa)
Achentina.
Nghĩa
là âm thanh phát ra từ loa sẽ không chân thực (trừ loa
ghita điện cái này có thời gian nói sau nhe những Bác), việc một loa có thể tái tạo cụ thể tất cả nhạc cụ lại
càng không có khả năng . & cũng không có một cái loa nào trên thế giới được
lựa chọn để tham chiếu cả, vì không có chuẩn nên cuối cùng tất cả được đặt trên
đôi tai vàng dành cho bạn , bạn nghe thấy hay tức là nó hay khỏi bàn.
Màng loa là cái quyết định loa bạn dường như sẽ nghe hay như nào . Là phần
quan trọng đặc biệt phần mà mọi người thích hay ghét
loa này và loa khác,
là thứ mà bạn không thấy chút tình cảm nào với 1 cặp loa 20.000USD, trong khi
lại ngây ngất với cặp loa rẽ hơn một số 10 lần. Miễn là bạn biết trung thực với
chính mình bạn có thể sẽ có những chọn lựa đúng đắn, tiền là của mình thưởng
thức ca nhạc cũng là mình mà.
Giá
tiền của một cặp
loa không nói lên giá
trị của nó đối với bạn , thước đo giá trị cho nó chính là thời gian bạn dành
nghe nó hót.
Bạn có
một cặp
loa 10tr đã nghe đến
1 năm rồi, mỗi ngày bạn nghe cỡ 30p, 1 nghệ sĩ ghé qua loa này là hifi thôi nếu
có tiền nên đầu tư mua loa ABC gì đó còn thường hay gọi là loa Hi end,
giá 30tr, bạn mua về rất háo hức thời điểm đầu 1 ngày nghe 4,5 tiếng, tiếp đó
không hiểu vì đâu thời gian bạn dành tặng cho nó ngày càng ít đi, và ít hơn rất
nhiều so với cặp loa cũ, có khả năng cặp
loa bạn vừa bán đi có
thể là cặp loa tuyệt nhất đối với bạn , & chỉ bạn mới hiểu thôi. Đừng nghe
ai hết cần phải nghe bằng chính bản thân mình, đừng đầu tư hãy tặng cho bản thân
mình thứ mình mong muốn nhất. Chia sẽ sự vui vẻ với những bạn đã có 1 cặp loa đúng ý mình, bạn thật hạnh
phúc.
Giới thiệu về vật dụng âm thanh hội thảo Bosch
Giới thiệu về đồ vật âm thanh hội thảo Bosch hai
Giải thưởng sao vàng đất việt năm 2010
chứng nhận nhãn hàng Việt Nam dùng 2015
cách thức để với 1 hệ thống hội thảo chấp thuận 2